Argumentatie


Dit is een site over juridische beroepsethiek en de waarde(n)volle professionaliteit van juristen, incl. de daarbij behorende morele dilemma's. Het doel is om inzicht te geven in en te reflecteren op de beschrijvende en voorschrijvende ethiek en het kritisch vermogen van advocaten, rechters, officieren van justitie, wetgevingsjuristen, arbeidsjuristen, bedrijfsjuristen, etc. (meer lezen »)

NRC-Next 29/11. De weg der geleidelijkheid: waarom en hoe we onethisch gedrag rechtvaardigen.

In de NRC.Next van dinsdag 29 november lezen we waarom mensen in onethisch gedrag vervallen én waarom/hoe ze dit vervolgens verklaren en rechtvaardigen. De centrale vraag is: waarom vindt niemand zichzelf de bad guy? Het artikel is gericht op wetenschappelijke fraude (Stapel, Poldermans) als de problemen rond het bankwezen maar de vraag raakt ook andere domeinen ("het is de gemiddelde echtscheiding in een notendop").

De essentie van onethisch gedrag, zo is de stelling, is dat het klein begint. Het begint bijvoorbeeld met één keer even spieken bij een lastig tentamen. Of met één keer even niet de patiënten vragen om toestemming bij medisch onderzoek. Of vertaalt naar het juridische: de advocaat die één keer een administratieve onzorgvuldigheid begaat rond de derdenrekening. Het probleem is echter dat het hier niet ophoudt en dat één kleine immorele handeling vaak het begin is van meer en groter onethisch gedrag.

De persoon die dit foute gedrag vertoont, zal vervolgens het gaan relativeren. De spieker: "Iedereen doet het weleens". De onderzoeker: "het onderzoek is baanbrekend en erg waardevol". De advocaat: "Een kleine onvolkomenheid in drukke dagen". De krant:
Ethiek begint met een autonoom zelfbeeld. Het eindigt dus bij een zelfbeeld waarbij iemand zichzelf presenteert als een speelbal van de situatie.
De persoon die zich wel aan norm heeft gehouden zal de ander weer volkomen amoreel vinden. Dit leidt er vervolgens weer toe dat de ander, de spieker, de persoon die wel juist handelde al snel een moraalridder vindt.

In het artikel meer voorbeelden onder verwijzing naar het boek "Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)" van Tavris en Aronson en "Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen" van Muel Kaptein. Kort door de bocht: alles om het gevoel van eigenwaarde te behouden.

Tja, er zijn zeker fouten gemaakt (maar dat lag dus echt niet aan mij, hè), NRC.Next (enkel abonnee), 29-11-2011

Links uit het artikel:
Carol Tavris & Elliot Aronson - Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)
Waarom we dwaze overtuigingen, slechte beslissingen en kwetsend gedrag rechtvaardigen
, Uitgeverij Nieuwezijds, 2011

Voices from the world of finance, in their own words..., Guardian
Muel Kaptein - Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen, Uitgever Business Contact, 2011

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

 

Deel deze pagina...